Vừa cho con bú xong, bế lên vỗ ợ hơi thì sữa trào ra ướt hết vai áo. Có hôm còn trớ cả ngụm to, mẹ nhìn mà xót, sợ con không đủ no hay bị bệnh gì. Thật ra trớ sữa và đầy hơi là chuyện gần như bé nào cũng trải qua trong mấy tháng đầu, phần lớn là do hệ tiêu hóa của bé còn non, chưa hoàn thiện.
Vì sao bé hay trớ sữa?
Giữa thực quản và dạ dày có một vòng cơ đóng vai trò như cái van, giữ cho thức ăn không trào ngược lên. Ở trẻ sơ sinh, vòng cơ này còn yếu, đóng chưa chặt. Dạ dày của bé lại nhỏ, ngày đầu chỉ cỡ quả nho, đến 1 tháng tuổi mới khoảng bằng quả trứng gà. Thêm vào đó bé nằm nhiều, ăn toàn đồ lỏng, nên chỉ cần bú hơi nhiều hay bị ấn vào bụng là sữa dễ trào ra.
Khoảng một nửa số bé dưới 3 tháng trớ ít nhất một lần mỗi ngày. Tình trạng này thường nhiều nhất vào khoảng 4 tháng tuổi, rồi giảm dần khi bé biết ngồi, bắt đầu ăn dặm, và đa số hết hẳn trước 12 tháng. Nếu con vẫn vui vẻ, bú tốt, tăng cân đều thì mẹ cứ yên tâm, bác sĩ hay gọi đó là “trớ sinh lý”, chỉ tốn áo thôi chứ không hại gì.
Còn đầy hơi thì sao?
Bé nuốt nhiều không khí khi bú, nhất là khi bú vội, ngậm ti chưa sâu, bình sữa có núm chảy quá nhanh hoặc khóc nhiều trước cữ bú. Hơi đọng lại trong bụng làm bé khó chịu, uốn éo, gồng người, xì hơi nhiều. Đường ruột của bé cũng đang làm quen với việc tiêu hóa sữa và xây dựng hệ vi khuẩn có lợi, nên chuyện bụng hơi ọc ạch trong mấy tháng đầu là bình thường.
Mẹo giúp bé bớt trớ, bớt đầy hơi
- Cho bú lượng ít hơn nhưng nhiều cữ hơn. Bé bú quá no là trớ ngay. Mẹ nên cho bú khi thấy dấu hiệu đói sớm, đừng đợi bé khóc mới cho bú vì lúc đó bé sẽ bú vội và nuốt nhiều hơi.
- Vỗ ợ hơi giữa cữ và sau khi bú. Bú bình thì vỗ sau mỗi 60-90ml, bú mẹ thì vỗ khi đổi bên.
- Bế bé thẳng người khoảng 20-30 phút sau khi bú, tránh đặt nằm hay chơi đùa, nhún nhảy ngay.
- Không đóng tã hay mặc quần quá chật ở bụng.
- Bú bình thì chọn núm có tốc độ chảy phù hợp với tuổi, nghiêng bình sao cho sữa ngập đầy núm để bé không hút phải hơi.
- Bé đầy hơi thì cho nằm ngửa, đạp chân kiểu đạp xe nhẹ nhàng, hoặc xoa bụng theo chiều kim đồng hồ. Lúc bé thức có người trông thì cho nằm sấp chơi một chút cũng giúp đẩy hơi ra.
Có một điều mẹ cần nhớ: dù bé hay trớ thì khi ngủ vẫn phải cho nằm ngửa, trên mặt phẳng, chắc. Không dùng gối chống trào ngược hay đệm nằm nghiêng dốc, vì Hiệp hội Nhi khoa Mỹ (AAP) đã cảnh báo các sản phẩm này làm tăng nguy cơ ngạt khi ngủ. Bé khỏe mạnh có phản xạ tự nuốt hoặc nhả sữa ra khi nằm ngửa. Cũng đừng tự ý pha thêm bột cho sữa đặc lại khi chưa hỏi bác sĩ.
Khi nào thì trớ không còn là chuyện bình thường?
Mẹ nên đưa bé đi khám nếu bé không tăng cân hoặc sụt cân, bỏ bú, khóc thét và ưỡn người mỗi lần bú, ít tã ướt hơn hẳn (dưới 6 cái mỗi ngày), hoặc bắt đầu trớ nhiều sau 6 tháng tuổi trong khi trước đó không bị.
Đưa bé đi viện ngay nếu bé nôn vọt thành tia mạnh sau mỗi cữ bú (hay gặp ở bé từ 2 đến 8 tuần tuổi, có thể là hẹp môn vị), nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, nôn ra máu hay chất giống bã cà phê, kèm sốt, lừ đừ, thóp phồng, hoặc bụng chướng căng.
Bao giờ hệ tiêu hóa của bé mới hoàn thiện?
Không có một mốc cố định nào để nói hôm nay hệ tiêu hóa của bé đã “xong”, mà nó trưởng thành dần qua từng giai đoạn. Khoảng 4-6 tháng, bé đủ enzyme và phản xạ để bắt đầu ăn dặm. Quanh 1 tuổi, vòng cơ chống trào ngược đã khỏe hơn nhiều nên phần lớn bé không còn trớ. Hệ vi khuẩn đường ruột thì phải đến khoảng 2-3 tuổi mới ổn định gần giống người lớn, đó cũng là lý do bé nhỏ hay bị rối loạn tiêu hóa khi đổi sữa, đổi món hay ốm vặt.
Nên trong năm đầu, mẹ cứ chuẩn bị sẵn vài cái khăn sữa, kiên nhẫn vỗ ợ hơi và để ý cân nặng của con. Bé ăn ngon, ngủ được, lên cân đều thì trớ một chút cũng không sao. Mẹ có thể đọc thêm bài 8 dấu hiệu cho thấy bé đang đói để cho con bú đúng lúc, bớt bú vội và nuốt hơi.
Nguồn Tham Khảo
Mẹ Đọc Thêm
- Tags:
- Nôn Trớ
Ban Biên Tập gồm Diệu Linh và nhóm cộng sự cùng làm Ba Mẹ Yêu Con. Bản nháp các bài Cẩm Nang được chuẩn bị với sự hỗ trợ của công cụ AI. Sau đó, mọi thông tin sức khỏe được đối chiếu với WHO, Bộ Y tế, AAP, CDC và trang kiến thức của nhà thuốc Long Châu, Pharmacity, An Khang. Nguồn được ghi ở cuối mỗi bài. Ban Biên Tập không phải bác sĩ. Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế lời khuyên của bác sĩ và chuyên gia y tế.
