Vừa tiêm phòng về, bé có vẻ hâm hấp, má đỏ hơn ngày thường, mẹ nào cũng lo. Sờ trán thấy ấm ấm là chạy đi tìm nhiệt kế ngay. Nhưng đo được con số rồi thì hiểu sao cho đúng, bao nhiêu độ là bình thường, bao nhiêu độ mới thực sự đáng lo? Cùng tìm hiểu kỹ để mẹ đỡ hoang mang ở những mũi tiêm sau.
Nhiệt độ bình thường của bé trước khi tiêm là bao nhiêu?
Trước mỗi mũi tiêm, bác sĩ hoặc điều dưỡng đều đo nhiệt độ cho bé. Mức 36,5 đến 37,5 độ C (đo ở nách) được xem là bình thường, đủ điều kiện tiêm. Nếu bé đang sốt từ 38 độ C trở lên hoặc có dấu hiệu bệnh cấp tính, bác sĩ sẽ cân nhắc hoãn mũi tiêm sang buổi khác để đảm bảo an toàn cho con.
Sau tiêm, thân nhiệt tăng nhẹ có phải là bất thường?
Không. Đây là phản ứng khá bình thường của cơ thể. Vắc xin đưa vào một lượng kháng nguyên để hệ miễn dịch của bé tập nhận diện và tạo kháng thể, quá trình này khiến cơ thể sinh ra chất trung gian gây viêm và làm thân nhiệt nhích lên đôi chút. Phản ứng thường xuất hiện trong khoảng 24 đến 48 giờ sau tiêm rồi tự hết, không phải dấu hiệu bé bị nhiễm trùng hay có vấn đề gì nghiêm trọng.

Đo được bao nhiêu độ thì gọi là sốt?
- Dưới 38 độ C: chưa tính là sốt, mẹ cứ theo dõi bình thường, chưa cần làm gì thêm.
- Từ 38 đến 39 độ C: sốt nhẹ đến vừa, khá thường gặp sau tiêm, cần theo dõi sát hơn một chút.
- Từ 39 độ C trở lên: sốt cao, mẹ cần để ý thêm các dấu hiệu đi kèm như mất nước, lừ đừ, bỏ bú.
Đo nhiệt độ cho bé sao cho chính xác
- Ưu tiên đo ở nách với trẻ nhỏ, giữ nhiệt kế đủ thời gian theo hướng dẫn (nhiệt kế điện tử thường có tiếng bíp báo xong).
- Không đo ngay sau khi bé vừa được ủ ấm, tắm nước ấm hoặc bú no, kết quả dễ bị lệch.
- Nhiệt kế thủy ngân cho kết quả chính xác nhưng dễ vỡ, nhiều gia đình giờ chuyển qua nhiệt kế điện tử hoặc hồng ngoại đo trán, đo tai cho nhanh và an toàn hơn.
- Nếu nghi ngờ kết quả, đo lại sau 15 đến 20 phút thay vì chỉ dựa vào một lần đo duy nhất.
Chăm bé thế nào khi sốt nhẹ sau tiêm
- Mặc đồ thoáng mát, không ủ ấm quá mức. Nhiều mẹ nghĩ ủ ấm giúp mau hết sốt nhưng thực ra chỉ khiến bé khó thoát nhiệt hơn.
- Cho bé bú hoặc uống nước nhiều hơn bình thường để tránh mất nước.
- Dùng paracetamol hạ sốt đúng liều theo cân nặng của bé, tốt nhất hỏi trước dược sĩ hoặc bác sĩ để chắc chắn liều lượng phù hợp.
- Chườm ấm ở trán, nách, bẹn, tuyệt đối không chườm lạnh hay dùng nước đá vì dễ khiến bé run và sốt tăng ngược lại.
- Theo dõi nhiệt độ đều đặn, khoảng 3 đến 4 tiếng một lần, để dễ so sánh mức tăng giảm.

Khi nào cần đưa bé đi khám ngay
- Sốt kéo dài quá 48 giờ mà không thuyên giảm.
- Nhiệt độ cứ tăng dần theo thời gian thay vì hạ xuống.
- Đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều nhưng bé không đáp ứng.
- Bé lừ đừ, bỏ bú, ngủ li bì khó đánh thức.
- Xuất hiện phát ban lạ, sưng nề nhiều ở vị trí tiêm, hoặc có dấu hiệu co giật, khó thở.
Sốt nhẹ sau tiêm là phản ứng bình thường, không phải điều gì đáng sợ như nhiều mẹ vẫn nghĩ. Quan trọng là đo đúng cách, theo dõi sát trong một hai ngày đầu và nhận ra sớm những dấu hiệu bất thường cần đi khám. Cứ chuẩn bị sẵn nhiệt kế và thuốc hạ sốt trong tủ thuốc gia đình, mẹ sẽ đỡ luống cuống hơn nhiều ở những mũi tiêm sau.
(Bài viết mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm, mẹ nên tham khảo thêm ý kiến bác sĩ hoặc nhân viên y tế nếu bé có dấu hiệu bất thường sau tiêm.)