Cuống rốn là một trong những thứ khiến ba mẹ mới run tay nhất: sợ chạm vào làm con đau, sợ nước vào bị nhiễm trùng, sợ rốn “lồi”. Hướng dẫn hiện nay thì đơn giản hơn nhiều mẹ nghĩ: giữ rốn sạch và khô, không bôi gì lên, và để rốn tự rụng.
Bao lâu thì rốn rụng
Sau khi kẹp và cắt, phần cuống rốn còn lại sẽ khô dần, chuyển từ màu trắng ngà sang vàng nâu rồi đen, cứng lại. Rốn thường rụng trong khoảng 5 đến 15 ngày sau sinh, có bé lâu hơn một chút. Những ngày gần rụng, chân rốn có thể hơi ẩm, có ít dịch vàng hoặc dính chút máu khi rốn bong ra. Đó là bình thường.
Chăm sóc rốn hằng ngày
- Rửa tay sạch trước khi chạm vào rốn hay thay tã cho bé.
- Để rốn khô thoáng. Gấp mép tã xuống dưới rốn, hoặc dùng tã sơ sinh có khoét chỗ rốn, để nước tiểu không thấm lên và không khí lưu thông.
- Mặc áo rộng, mềm. Không băng kín, không quấn chặt bụng bé.
- Không bôi gì lên rốn nếu bác sĩ không dặn: không nghệ, không bột, không tro, không thuốc mỡ, không thuốc lá giã, không xoa dầu. WHO khuyên chăm sóc rốn khô (giữ sạch và khô) cho trẻ sinh ra tại cơ sở y tế ở những nơi điều kiện vệ sinh tốt.
- Chân rốn dính phân hay nước tiểu thì rửa nhẹ bằng nước sạch ấm, có thể dùng chút xà phòng dịu nhẹ, rồi thấm thật khô bằng gạc hoặc khăn mềm sạch.
- Không tự giật, cắt cuống rốn kể cả khi chỉ còn dính một chút. Để rốn tự rụng.

Tắm cho bé khi rốn chưa rụng
Bé vẫn tắm được. Nhiều mẹ chọn lau người bằng khăn ấm cho đến khi rốn rụng, cũng có mẹ tắm chậu nhanh rồi lau khô rốn ngay. Cả hai cách đều được, quan trọng là sau khi tắm, thấm khô rốn và vùng quanh rốn thật kỹ, để rốn thoáng một lúc rồi mới mặc tã.
Mẹ nào ngại nước dính vào rốn thì có thể dùng miếng dán chống nước chuyên dụng, mẹ xem thêm bài review miếng dán rốn HETIS. Lưu ý dán đúng hướng dẫn và gỡ ra ngay sau khi tắm, không để rốn bị bí. Các bước tắm cho bé có trong bài cách tắm cho trẻ, còn đồ tắm cần chuẩn bị thì xem bài đồ tắm cho bé sơ sinh.
Sau khi rốn rụng
- Chân rốn có thể rỉ chút dịch hoặc vài giọt máu trong vài ngày. Tiếp tục giữ khô, lau nhẹ bằng nước sạch nếu bẩn.
- Có bé còn một cục thịt nhỏ màu hồng, ướt ở đáy rốn, gọi là u hạt rốn. Không nguy hiểm, nhưng mẹ nên cho bé đi khám để bác sĩ xử lý, thường rất nhanh.
- Rốn lồi (thoát vị rốn) khá hay gặp, nhất là khi bé khóc thì phồng lên. Phần lớn tự nhỏ lại và hết trong vài năm đầu. Không dán đồng xu, không băng ép lên rốn, cách này không giúp mà còn dễ gây loét da.

Dấu hiệu rốn có vấn đề, cần đi khám ngay
- Vùng da quanh rốn đỏ, sưng, nóng, nhất là khi vùng đỏ lan rộng ra.
- Rốn chảy mủ, có mùi hôi.
- Chảy máu nhiều, thấm ướt gạc, ấn nhẹ vẫn không cầm.
- Bé sốt, bú kém, li bì, quấy khóc khi chạm vào bụng.
- Rốn chưa rụng sau 3 tuần.
Nhiễm trùng rốn ở trẻ sơ sinh có thể lan rất nhanh, nên thấy những dấu hiệu trên thì đưa bé đi viện, đừng chờ. Những ngày đầu bé còn có thể bị vàng da, mẹ đọc thêm bài vàng da ở trẻ sơ sinh để biết khi nào cần đi khám.



