Con được vài tuần, mẹ bắt đầu thấy nhói ở cổ tay, ngay phía gốc ngón cái. Bế con lên là đau, vắt khăn cũng đau, có hôm cầm cốc nước thôi cũng buốt. Nhiều mẹ nghĩ là do “đụng nước sớm” hay “ở cữ không kỹ”, nhưng phần lớn trường hợp đây là viêm gân ở cổ tay, thường gọi là viêm bao gân De Quervain. Nó hay gặp ở mẹ sau sinh đến mức có người gọi vui là “cổ tay mẹ bỉm”.
Vì sao mẹ sau sinh hay bị
Ở mặt ngoài cổ tay, phía ngón cái, có hai sợi gân chạy qua một đường hầm hẹp. Khi mình dùng ngón cái và cổ tay lặp đi lặp lại theo cùng một kiểu, gân cọ xát nhiều, bị viêm và sưng lên, đường hầm càng chật, càng đau.
- Tư thế bế con: mẹ hay xòe ngón cái ra thành hình chữ L rồi luồn tay dưới nách bé để nhấc lên. Ngày làm vài chục lần, cổ tay chịu không nổi.
- Thay đổi nội tiết: sau sinh và trong thời gian cho con bú, cơ thể vẫn còn giữ nước, mô quanh gân dễ sưng hơn.
- Bé lớn nhanh, mỗi tháng nặng thêm, trong khi mẹ vừa thiếu ngủ vừa ít khi được nghỉ tay.
- Những việc nhỏ cũng góp phần: cầm bình sữa nghiêng lâu, vắt sữa bằng tay, lướt điện thoại bằng ngón cái trong lúc cho con bú.
Dấu hiệu để mẹ nhận ra
- Đau ở mặt ngoài cổ tay, phía ngón cái, có khi lan lên cẳng tay hoặc xuống ngón cái.
- Đau tăng khi bế con, nắm chặt, vặn nắp chai, vắt khăn.
- Chỗ gốc ngón cái hơi sưng, ấn vào thấy đau.
- Đôi khi cử động ngón cái nghe như bị kẹt, lục cục.
Một cách tự thử nhẹ nhàng: gập ngón cái vào lòng bàn tay, nắm các ngón còn lại phủ lên, rồi nghiêng cổ tay về phía ngón út. Nếu thấy nhói rõ ở chỗ gốc ngón cái thì nhiều khả năng là viêm gân De Quervain. Làm nhẹ thôi, đau thì dừng ngay.
Nếu mẹ thấy tê bì ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, nặng hơn về đêm, thì có thể là hội chứng ống cổ tay, một bệnh khác cũng hay gặp sau sinh. Cái này nên để bác sĩ phân biệt.
Đổi cách bế: thứ giúp nhiều nhất
Không ai bảo mẹ đừng bế con, nhưng bế khác đi một chút là cổ tay đỡ hẳn.
- Xúc bé bằng cả cẳng tay, lòng bàn tay ngửa lên, luồn một tay dưới mông, một tay đỡ lưng và đầu. Dùng sức của cánh tay và vai, đừng để cổ tay gánh.
- Giữ cổ tay thẳng, tránh để bị gập hay vẹo sang một bên khi đang đỡ con.
- Khép ngón cái lại sát các ngón khác thay vì xòe ra như cái kẹp.
- Khi cho bú, kê gối dưới tay và dưới bé để tay mẹ chỉ việc giữ, không phải nâng. Bé bú bình thì đổi tay cầm bình thường xuyên.
- Dùng địu hoặc đai em bé khi phải bế lâu, kiểu địu ôm sát ngực mẹ.
- Lúc thay tã, tắm cho con, để bé nằm trên mặt phẳng ngang tầm hông, đỡ phải cúi và gập cổ tay.
- Nhờ chồng, người nhà bế giúp những lúc có thể. Cổ tay được nghỉ vài tiếng mỗi ngày đã khác.
Chăm sóc tại nhà
- Nẹp cổ tay có thanh giữ ngón cái (loại cố định cả ngón cái) bán ở nhà thuốc. Đeo khi làm việc nặng và đeo lúc ngủ giúp gân được nghỉ. Nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ chọn cỡ cho vừa.
- Chườm lạnh: bọc túi đá trong khăn mỏng, chườm 10 đến 15 phút, ngày vài lần, nhất là sau những lúc phải bế nhiều.
- Khi cơn đau đã dịu, xoay cổ tay nhẹ nhàng, duỗi ngón cái chậm rãi để gân không bị cứng. Đau tăng thì dừng.
- Thuốc giảm đau: mẹ đang cho con bú thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước, đừng tự mua thuốc, cũng đừng tự bôi các loại cao, lá đắp không rõ nguồn gốc.
Cổ tay đau thường đi cùng đau lưng, mỏi vai vì cùng một kiểu bế và cho bú. Mẹo cho phần lưng có trong bài đau lưng sau sinh, còn những bài vận động nhẹ cho mẹ có trong bài tập thể dục sau sinh.
Khi nào nên đi khám
- Đã đổi cách bế, đeo nẹp, chườm lạnh mà sau 2 đến 3 tuần vẫn không đỡ.
- Đau đến mức không bế được con, mất ngủ vì đau.
- Cổ tay sưng nóng, đỏ, kèm sốt.
- Tê bì, yếu tay, cầm đồ hay bị rơi.
Bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng sẽ khám và có thể hướng dẫn vật lý trị liệu, cho thuốc phù hợp với mẹ đang cho bú, hoặc tiêm thuốc tại chỗ nếu cần. Phẫu thuật rất hiếm khi phải làm.
Tin vui là phần lớn mẹ sẽ đỡ dần khi con biết ngồi, biết bám, mẹ ít phải nhấc bé lên đặt xuống hơn. Trong lúc chờ đến ngày đó, nhớ rằng cổ tay mẹ cũng cần được chiều một chút.
Nguồn Tham Khảo
Mẹ Đọc Thêm
- Tags:
- Sức Khỏe Sau Sinh
Ban Biên Tập gồm Diệu Linh và nhóm cộng sự cùng làm Ba Mẹ Yêu Con. Bản nháp các bài Cẩm Nang được chuẩn bị với sự hỗ trợ của công cụ AI. Sau đó, mọi thông tin sức khỏe được đối chiếu với WHO, Bộ Y tế, AAP, CDC và trang kiến thức của nhà thuốc Long Châu, Pharmacity, An Khang. Nguồn được ghi ở cuối mỗi bài. Ban Biên Tập không phải bác sĩ. Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế lời khuyên của bác sĩ và chuyên gia y tế.
