Mấy ngày đầu sau sinh, không ít mẹ thấy vùng kín sưng đau, ngồi cũng khó chịu mà đứng lên cũng chẳng dễ chịu hơn. Đây là tình trạng khá phổ biến, phần lớn tự cải thiện sau vài ngày nếu chăm sóc đúng cách, nhưng cũng có trường hợp cần đi khám sớm. Biết rõ nguyên nhân và cách xử lý sẽ giúp mẹ đỡ lo hơn trong giai đoạn ở cữ vốn đã nhiều bỡ ngỡ.
Vì sao vùng kín bị sưng sau sinh
- Phù nề mô mềm: nguyên nhân phổ biến nhất, do áp lực trong quá trình rặn sinh khiến mô vùng này bị sưng tạm thời.
- Rách hoặc rạch tầng sinh môn: vết thương trong lúc sinh thường cũng gây sưng, đau vùng xung quanh.
- Tụ máu dưới da: mạch máu nhỏ bị tổn thương trong lúc sinh, máu đọng lại dưới da gây sưng cứng, đôi khi kèm bầm tím.
- Nhiễm trùng: viêm ở vùng tầng sinh môn, âm đạo hoặc vết khâu, thường kèm sưng nóng đỏ đau rõ hơn bình thường.
- U nang tuyến Bartholin: tuyến bị tắc khiến dịch ứ lại, tạo thành khối sưng ở một bên.
- Kích ứng: do băng vệ sinh, dung dịch vệ sinh hoặc chất liệu quần lót không phù hợp trong giai đoạn da đang nhạy cảm.
Cách giảm sưng tại nhà
- Chườm lạnh trong 48 giờ đầu, bọc đá vào khăn sạch rồi chườm nhẹ khoảng 10-20 phút mỗi lần, không chườm đá trực tiếp lên da.
- Vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc dung dịch dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh vùng đang tổn thương.
- Hạn chế đứng, ngồi lâu, nghỉ ngơi nhiều nhất có thể trong những ngày đầu.
- Ăn đủ chất xơ, uống đủ nước để tránh táo bón, vì rặn khi đi vệ sinh có thể khiến vùng sưng đau thêm khó chịu.
- Dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ nếu có nhiễm trùng hoặc cần xử lý khối tụ máu, không tự ý mua thuốc bôi hay kháng sinh.
Khi nào cần đi khám ngay
Sưng nhẹ và giảm dần trong vài ngày thường không đáng lo. Nhưng nếu mẹ thấy sốt, vết thương chảy mủ, khí hư có mùi hôi bất thường hoặc chảy máu nhiều hơn bình thường, cần đi khám ngay chứ không nên tự chườm hay đắp lá theo kinh nghiệm dân gian, vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng cần điều trị y tế kịp thời.
Mỗi ca sinh mỗi khác, mức độ sưng đau cũng khác nhau tùy cơ địa và cách sinh (thường hay mổ). Nếu có gì bất thường hoặc chỉ đơn giản là không yên tâm, cứ hỏi thêm bác sĩ hoặc nữ hộ sinh đang theo dõi cho mẹ, đừng ngại vì đây là chuyện rất nhiều mẹ sau sinh gặp phải.
