Sinh con xong, ai cũng dặn cố cho bú mẹ hoàn toàn 6 tháng đầu. Nhưng đến lúc làm thật mới thấy lắm câu hỏi: trời nóng thế có cần cho con uống thêm nước không, sữa ít thế này con có đủ no không, đi làm lại thì sao. Bài này mình gom lại những điều mẹ hay thắc mắc nhất, để mẹ bớt hoang mang trong mấy tháng đầu.
Bú mẹ hoàn toàn nghĩa là gì?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bú mẹ hoàn toàn là trong 6 tháng đầu bé chỉ bú sữa mẹ, không uống thêm nước, nước cam, nước cháo hay bất kỳ thức ăn nào khác. Sữa mẹ vắt ra cho bé bú bình vẫn tính là bú mẹ hoàn toàn. Thuốc, vitamin dạng giọt hay oresol khi bác sĩ chỉ định thì vẫn dùng được.
Nhiều bà, nhiều mẹ vẫn quen cho con uống vài thìa nước sau khi bú cho sạch miệng, hay trời nóng cho uống thêm nước. Thật ra sữa mẹ có gần 90% là nước, đủ cho bé kể cả mùa hè. Cho bé dưới 6 tháng uống nước lọc làm dạ dày bé bị đầy, bé bú ít đi, và uống nhiều có thể gây rối loạn điện giải nguy hiểm. Lau miệng cho con bằng gạc ẩm là đủ sạch rồi.
Vì sao nên cố gắng bú mẹ hoàn toàn
Sữa mẹ thay đổi theo từng giai đoạn và từng cữ bú để hợp với nhu cầu của con, lại có kháng thể giúp bé ít bị tiêu chảy, viêm tai, viêm phổi hơn. Với mẹ, cho con bú giúp tử cung co hồi tốt hơn sau sinh và về lâu dài giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng. Mẹ nào muốn tìm hiểu kỹ hơn thì đọc thêm bài khả năng miễn dịch của sữa mẹ.
Làm sao biết con bú đủ?
Đây là nỗi lo lớn nhất, vì bú mẹ thì không nhìn thấy con uống được bao nhiêu ml. Mẹ đừng nhìn bầu ngực có căng hay không, cũng đừng vắt thử rồi đo, vì lượng vắt ra không phản ánh đúng lượng con bú. Hãy nhìn vào con:
- Từ ngày thứ 5 trở đi, bé có ít nhất 6 tã ướt mỗi ngày, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt.
- Phân chuyển sang màu vàng, sệt, có hạt lợn cợn trong tuần đầu.
- Bé lấy lại cân nặng lúc sinh trong khoảng 10-14 ngày, sau đó mỗi tuần tăng khoảng 150-200g trong mấy tháng đầu.
- Bé bú xong trông thỏa mãn, tay chân thả lỏng, tỉnh táo khi thức.
Trẻ sơ sinh thường bú 8-12 lần mỗi ngày, có những ngày bé đòi bú liên tục cả buổi tối, nhất là lúc bé đang tăng trưởng nhanh. Đó không phải là mẹ thiếu sữa, mà là cách bé “đặt hàng” để cơ thể mẹ tiết thêm sữa.
Mẹo để sữa về đều
Sữa mẹ hoạt động theo kiểu cung cầu: con bú càng nhiều, ngực càng được làm trống thì sữa càng về. Cho con bú theo nhu cầu, thấy con có dấu hiệu đói là cho bú, không cần canh giờ. Da kề da với con thật nhiều trong những tuần đầu. Để ý khớp ngậm, bé ngậm sâu cả quầng vú chứ không chỉ đầu ti, mẹ không thấy đau rát là đúng. Nếu ti bị đau, nứt kéo dài thì nhờ nhân viên tư vấn sữa mẹ xem lại khớp ngậm sớm.
Mẹ ăn uống đa dạng, đủ bữa, khát thì uống, không cần ép mình uống thật nhiều nước hay ăn kiêng quá khắt khe. Ngủ được lúc nào thì tranh thủ ngủ, việc nhà để người khác đỡ. Mẹ mệt và căng thẳng kéo dài cũng làm sữa về kém hơn.
Đi làm lại thì sao?
Nhiều mẹ đi làm lại khi con 4-6 tháng vẫn duy trì được bú mẹ hoàn toàn nhờ hút sữa. Nên tập hút và trữ sữa trước ngày đi làm khoảng 2-3 tuần, tập cho bé quen bú bình hoặc bú thìa do người khác cho ăn. Ở cơ quan thì hút khoảng mỗi 3 tiếng một lần. Cách trữ và rã đông sữa đúng thì mẹ xem thêm bài bảo quản sữa mẹ trong tủ lạnh.
Khi nào cần bổ sung sữa công thức?
Nếu bé không tăng cân, ít tã ướt, vàng da kéo dài, hoặc mẹ có bệnh, phải dùng thuốc không cho con bú được, thì bác sĩ có thể khuyên bổ sung thêm sữa công thức. Đó là quyết định vì sức khỏe của con, không phải là mẹ thất bại. Bú mẹ một phần vẫn tốt hơn nhiều so với không bú chút nào.
Thêm một điều ít người để ý: Hiệp hội Nhi khoa Mỹ (AAP) khuyên bé bú mẹ nên được bổ sung vitamin D dạng giọt mỗi ngày ngay từ những ngày đầu, vì sữa mẹ chứa ít vitamin D. Mẹ hỏi bác sĩ nhi liều phù hợp cho con nhé. Còn lại, cứ tin vào cơ thể mình và quan sát con, 6 tháng sẽ qua nhanh hơn mẹ nghĩ.
Nguồn Tham Khảo
Mẹ Đọc Thêm
- Tags:
- Sữa Mẹ
Ban Biên Tập gồm Diệu Linh và nhóm cộng sự cùng làm Ba Mẹ Yêu Con. Bản nháp các bài Cẩm Nang được chuẩn bị với sự hỗ trợ của công cụ AI. Sau đó, mọi thông tin sức khỏe được đối chiếu với WHO, Bộ Y tế, AAP, CDC và trang kiến thức của nhà thuốc Long Châu, Pharmacity, An Khang. Nguồn được ghi ở cuối mỗi bài. Ban Biên Tập không phải bác sĩ. Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế lời khuyên của bác sĩ và chuyên gia y tế.
