Nhiều mẹ trước khi có bầu sáng nào cũng phải có ly cà phê mới tỉnh. Có thai rồi thì người nhà bảo bỏ hẳn, bạn bè lại bảo uống chút không sao. Thật ra câu trả lời nằm ở giữa: mẹ bầu vẫn uống cà phê được, nhưng có giới hạn, và cái cần đếm là tổng lượng caffeine trong ngày chứ không chỉ số ly cà phê.
Vì sao caffeine cần để ý khi mang thai
Caffeine đi qua nhau thai tới em bé. Gan của thai nhi chưa xử lý được caffeine, còn cơ thể mẹ khi mang thai cũng đào thải nó chậm hơn bình thường, càng về những tháng cuối càng chậm. Cùng một ly cà phê, lúc có bầu caffeine ở lại trong người lâu hơn hẳn.
Các nghiên cứu cho thấy uống nhiều caffeine trong thai kỳ đi kèm nguy cơ sảy thai và em bé nhẹ cân cao hơn. Uống ở mức vừa phải thì chưa thấy liên quan rõ ràng. Vì vậy các khuyến cáo không cấm hẳn mà đặt ra một mức trần.
Mỗi ngày bao nhiêu là vừa?
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên mẹ bầu nào đang dùng nhiều caffeine (trên 300mg mỗi ngày) thì nên giảm xuống.
- Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và Hệ thống Y tế Anh (NHS) chọn mốc chặt hơn: không quá 200mg caffeine mỗi ngày.
Mẹ cứ lấy mốc 200mg cho yên tâm. Cái khó là 200mg tương đương bao nhiêu ly, vì caffeine nằm ở nhiều thứ hơn mình nghĩ.
Cà phê phin Việt Nam đậm hơn mẹ nghĩ
Phần lớn cà phê ở mình pha từ hạt Robusta, loại có lượng caffeine cao gần gấp đôi hạt Arabica. Một ly phin đậm pha bằng 20 đến 25 gram bột có thể đã chạm hoặc vượt mốc 200mg. Cà phê sữa đá ngoài quán nhìn thì nhiều sữa, nhiều đá nhưng phần cốt cà phê vẫn y nguyên.
Con số dưới đây chỉ là ước lượng, vì caffeine thay đổi theo loại hạt, độ đậm và cỡ ly:
- Một ly cà phê phin đậm (Robusta): khoảng 100 đến hơn 200mg.
- Một gói cà phê hòa tan 3 trong 1: thường khoảng 50 đến 80mg (xem trên bao bì).
- Một tách trà xanh, trà đen: khoảng 30 đến 70mg.
- Một lon nước ngọt có ga loại cola 330ml: khoảng 30 đến 40mg.
- Một lon nước tăng lực 250ml: khoảng 80mg.
- 50 gram sô cô la đen: khoảng 25mg, sô cô la sữa thì ít hơn.
Trà sữa là thứ mẹ bầu hay quên tính. Cốt trà sữa pha từ trà đen hoặc trà xanh đậm, nên một ly cỡ lớn ở vài quán có thể không thua một ly cà phê. Mẹ thèm thì gọi size nhỏ, hoặc chọn loại sữa tươi trân châu không có trà.
Uống thế nào cho yên tâm
- Mỗi ngày một ly cà phê pha loãng hơn bình thường, hoặc cỡ nhỏ, là đủ để đỡ thèm. Nếu hôm đó đã uống cà phê thì bớt trà, bớt nước tăng lực.
- Uống cà phê, trà cách bữa ăn và cách viên sắt khoảng 1 đến 2 tiếng. Chất tanin trong trà và cà phê làm giảm hấp thu sắt, mà mẹ bầu vốn dễ thiếu sắt. Bài thiếu máu khi mang thai có nói rõ hơn chuyện này.
- Uống vào buổi sáng. Caffeine buổi chiều dễ làm mẹ trằn trọc, mà ngủ khi mang bầu đã khó sẵn. Mẹo ngủ ngon hơn có trong bài bà bầu mất ngủ.
- Cà phê sữa ngoài quán thường rất nhiều đường. Mẹ đang theo dõi tiểu đường thai kỳ thì xin ít đường hoặc tự pha ở nhà.
- Cà phê decaf (đã khử caffeine) vẫn còn một ít caffeine, nhưng rất thấp, là lựa chọn dễ chịu cho mẹ nghiện vị cà phê.
Lỡ uống nhiều trước khi biết có thai
Chuyện này rất hay gặp, vì nhiều mẹ chỉ biết mình có bầu sau vài tuần. Đừng quá lo. Từ lúc biết thì giảm dần về dưới 200mg mỗi ngày là được. Nếu đang uống 3, 4 ly mỗi ngày, bỏ đột ngột có thể bị đau đầu, mệt, cáu gắt vài hôm. Mẹ giảm từ từ, mỗi tuần bớt nửa ly, uống thêm nước lọc cho đỡ mệt.
Mẹ nên kể với bác sĩ khi đi khám nếu thấy tim đập nhanh, hồi hộp, ợ nóng nhiều hơn sau khi uống cà phê, hoặc khi đang dùng thuốc mà không chắc có tương tác với caffeine không.
Sau sinh, nếu cho con bú, mẹ vẫn uống cà phê được ở mức vừa phải. Caffeine có qua sữa với lượng nhỏ, bé mới sinh đào thải chậm, nên nếu thấy con hay quấy, khó ngủ sau những hôm mẹ uống nhiều thì giảm bớt xem sao.
Nguồn Tham Khảo
Mẹ Đọc Thêm
Ban Biên Tập gồm Diệu Linh và nhóm cộng sự cùng làm Ba Mẹ Yêu Con. Bản nháp các bài Cẩm Nang được chuẩn bị với sự hỗ trợ của công cụ AI. Sau đó, mọi thông tin sức khỏe được đối chiếu với WHO, Bộ Y tế, AAP, CDC và trang kiến thức của nhà thuốc Long Châu, Pharmacity, An Khang. Nguồn được ghi ở cuối mỗi bài. Ban Biên Tập không phải bác sĩ. Nội dung chỉ để tham khảo, không thay thế lời khuyên của bác sĩ và chuyên gia y tế.
